സ്ഥാപന ഘടന
കേരള ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഭരണ സംവിധാനം
തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സമഗ്ര ഘടനയും അധികാര ശ്രേണിയും
1. ഗ്രാമസഭ (വാർഡ് അസംബ്ലി)
തദ്ദേശ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിത്തറ
- ഒരു വാർഡിലെ വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേരുള്ള മുഴുവൻ വോട്ടർമാരും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
- സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കാൻ വർഷത്തിൽ കുറഞ്ഞത് 4 തവണയെങ്കിലും ഗ്രാമസഭ ചേരണം.
- വികസന പദ്ധതികൾ ചർച്ച ചെയ്യാനും ഗുണഭോക്താക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനും അധികാരമുണ്ട്.
2. ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വാർഡുകൾ
ജനപ്രതിനിധികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന മണ്ഡലങ്ങൾ
- ജനസംഖ്യയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഓരോ പഞ്ചായത്തിനെയും 13 മുതൽ 23 വരെ വാർഡുകളായി തിരിക്കുന്നു.
- ഓരോ വാർഡിൽ നിന്നും പൊതുജനങ്ങളുടെ നേരിട്ടുള്ള വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ ഒരു വാർഡ് മെമ്പറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
- തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന മൊത്തം സീറ്റുകളിൽ 50% സ്ത്രീകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
3. ഭരണസമിതി (Governing Body)
പ്രസിഡന്റ് & വൈസ് പ്രസിഡന്റ് നേതൃത്വം
- പ്രസിഡന്റ്: വാർഡ് അംഗങ്ങൾ ചേർന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ-ഭരണപരമായ തലവൻ.
- വൈസ് പ്രസിഡന്റ്: പ്രസിഡന്റിന്റെ അഭാവത്തിൽ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുകയും നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
4. സ്റ്റാൻഡിങ് കമ്മിറ്റികൾ
വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ കാര്യക്ഷമമായ നടത്തിപ്പിന്
- ധനകാര്യ സ്റ്റാൻഡിങ് കമ്മിറ്റി (Finance)
- വികസന കാര്യ സ്റ്റാൻഡിങ് കമ്മിറ്റി (Development)
- ക്ഷേമ കാര്യ സ്റ്റാൻഡിങ് കമ്മിറ്റി (Welfare)
- ആരോഗ്യ-വിദ്യാഭ്യാസ സ്റ്റാൻഡിങ് കമ്മിറ്റി (Health & Education)
5. ഉദ്യോഗസ്ഥ വിഭാഗം
പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയും മറ്റ് ജീവനക്കാരും
- സംസ്ഥാന സർക്കാർ നിയമിക്കുന്ന ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറാണ് സെക്രട്ടറി.
- ഭരണസമിതിയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാനും ഓഫീസ് ഫണ്ടുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനും ഉത്തരവാദിയാണ്.
6. ഭരണഘടനാ പശ്ചാത്തലം
നിയമപരമായ അധികാരങ്ങളും പദവിയും
- ചട്ടക്കൂട്: 1992-ലെ 73-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയിലൂടെ നിലവിൽ വന്നു.
- വികേന്ദ്രീകൃത ഭരണം ഉറപ്പാക്കുന്ന കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് ആക്ട്, 1994 പ്രകാരമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.